Het oudste gebouw van Zoetermeer bevindt zich midden in het historisch hart. Al in 1296 is er op deze plaats sprake van een kerk, die de gemeenteleden van de zusterdorpjes Zoetermeer en Zegwaart huisvestte.

Het onderste gedeelte van de toren is het oudste bouwwerk in Zoetermeer en dateert waarschijnlijk uit de vijftiende eeuw. Toen een storm de toren had vernield, en nadat voldoende geld was ingezameld, werd het bovenste gedeelte in 1642 geheel vernieuwd naar ontwerp van Dirck van Brantwijck uit Leiden. Heel fraai is vooral de achtkantige Renaissance bovenbouw, die sinds 1978 het carillon bevat. In de toren hangt nog de Mariaklok, een luidklok uit 1571, die op de halve uren de tijd aangeeft, ook bijzonder is het smeedijzeren torenuurwerk uit 1664, dat niet lang geleden is gerestaureerd.

De kerk zelf is in 1785 geheel vernieuwd, maar de toren bleef staan. De uit Italië afkomstige architect Jan Guidici tekende het ontwerp en verzorgde ook het fraaie interieur, dat grotendeels intact is gebleven. De binnenruimte van het kerkschip wordt door vier pijlers verdeeld in de vorm van een Grieks kruis, een kruis met vier ongeveer even lange armen. Het meubilair toont de mode aan het einde van de 18^e eeuw, de Franse Lodewijk XVI stijl. Fraai is de kansel met prachtige reliëfs over het leven van de Bijbelse figuur Mozes. In de herenbanken zaten ooit de dorpsautoriteiten, onder wie de ambachtsheren van de vroegere dorpskernen Zegwaart en Zoetermeer. In 1839 werd hier nog het bijzonder mooie orgel aan toegevoegd.

Tot 1830 werden alle Zoetermeerders in of rondom deze kerk begraven, van welk geloof ze ook waren. Op het huidige kerkhof zijn enkele fraaie negentiende-eeuwse grafstenen te zien. De toren en de kerk werden in de zestiger jaren gerestaureerd.

Met dank aan Historisch Genootschap Oud Soetermeer (www.oudsoetermeer.nl)